161 «ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΧΑΛΚΑ» ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

04 Σεπ 2026
φωτογραφίες δράσης

161 αδημοσίευτα μπρούντζινα αρχαία τέχνεργα, τρεις φορείς και μια διεπιστημονική έρευνα που φιλοδοξεί να φωτίσει μια ιδιαίτερη κατηγορία κοσμημάτων με εντυπωσιακή γεωγραφική εξάπλωση.

Το 2026 το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης (ΑΜΘ) ξεκίνησε συνεργασία με το Μουσείο Παύλου & Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου (CAMU: https://camu.gr/) και με το ερευνητικό πρόγραμμα αρχαίας μεταλλουργίας HeMEN (Habitat et Métallurgie en Égée du Nord:https://hemen.univ-lille.fr/) του Πανεπιστημίου της Lille (Hartis UMR 9028: https://hartis.univ-lille.fr/vie-scientifique/activites-de-terrain) και της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής στο πλαίσιο της αρχαιολογικής, αρχαιομετρικής και τεχνολογικής μελέτης, τεκμηρίωσης και δημοσίευσης 161 αδημοσίευτων μπρούντζινων αρχαίων τέχνεργων από τη συλλογή του CAMU. Τα αντικείμενα αυτά εντάσσονται στην κατηγορία των λεγόμενων «Μακεδονικών Χαλκών» —μιας ιδιαίτερης ομάδας κοσμημάτων, κυρίως σώματος και ενδυμάτων— που παράγονταν στη Μακεδονία, το ΒΔ Αιγαίο και τα νοτιοκεντρικά Βαλκάνια κατά την Εποχή του Σιδήρου και παρουσιάζουν ευρεία γεωγραφική εξάπλωση, από τον μεσογειακό Νότο έως τον βαλκανικό Βορρά και από την Ιταλία έως τον Καύκασο.

Η μελέτη περιλαμβάνει τη βιβλιογραφική τεκμηρίωση, την τυπολογική ταξινόμηση και χρονολόγηση των 161 αντικειμένων, τη διερεύνηση των κατασκευαστικών και διακοσμητικών τεχνικών τους, την πειραματική ανακατασκευή επιλεγμένων αντιπροσωπευτικών παραδειγμάτων, καθώς και την αρχαιομετρική ανάλυση περίπου 50 κοσμημάτων για τη διερεύνηση της χημικής τους σύστασης.

Η συνεργασία αξιοποιεί την εμπειρία και την τεχνογνωσία των τριών φορέων, δημιουργώντας ένα γόνιμο διεπιστημονικό πλαίσιο έρευνας, ενώ ο μεγάλος αριθμός «Μακεδονικών Χαλκών» από ανασκαφικά συμφραζόμενα στις συλλογές του ΑΜΘ προσφέρει ένα ασφαλές συγκριτικό πλαίσιο για τη μελέτη του υλικού του CAMU. Η σύνθεση των αρχαιολογικών, τεχνολογικών και αρχαιομετρικών δεδομένων θα οδηγήσει στην τελική δημοσίευση του υλικού στη σειρά εκδόσεων του CAMU, με στόχο να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη μελέτη των «Μακεδονικών Χαλκών» και να εμπλουτίσει τις γνώσεις μας για την τυπολογία, τη χρονολόγηση, τις πρώτες ύλες, τις τεχνικές κατασκευής και διακόσμησης, τις τεχνολογικές επιλογές, καθώς και τη σημασία και τη σημασιοδότησή τους στον ελλαδικό και ευρύτερο βαλκανικό χώρο.